Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’de imzalanmasının ardından Anadolu’nun birçok bölgesi işgal edildi. İzmir Yunanlılar tarafından işgal edilirken, Adana’ya Fransızlar, Antalya ve Konya’ya İtalyanlar yerleşti. Urfa, Maraş, Antep, Merzifon ve Samsun’a İngiliz askerleri çıktı. İngiliz donanması ise 13 Kasım 1918’de İstanbul önlerine demir attı.
Yıllarını cephelerde geçiren Mustafa Kemal Atatürk, 3 Kasım 1918’de Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevinden İstanbul’a döndükten sonra ülkenin kurtuluşu için harekete geçti.
Bandırma Vapuru ile başlayan yolculuk
Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan karışıklıkların ardından bölgede asayişi sağlamak amacıyla 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa, İzmir’in işgal edildiği 15 Mayıs 1919’un ertesi günü Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan ayrıldı.
Mustafa Kemal ve silah arkadaşları, 19 Mayıs 1919’da Samsun’daki Reji İskelesi’nden Anadolu topraklarına adım attı. Tarihi kaynaklarda “Tütün İskelesi” olarak da anılan iskele, Birinci Dünya Savaşı sırasında bombardımanlardan ayakta kalan tek iskele olarak biliniyordu.
Milli Mücadele’nin ilk adımları Havza’da atıldı
Mustafa Kemal Atatürk, Samsun’da 6 gün kaldıktan sonra 25 Mayıs’ta Havza’ya geçti. Havza’da düzenlenen ilk mitingde İzmir’in işgali protesto edildi. Böylece Milli Mücadele’nin ilk kitlesel direniş hareketlerinden biri başlamış oldu.
İngiliz baskıları sonucu 9. Ordu Müfettişliği görevinden alınan Mustafa Kemal, mücadeleyi sivil olarak sürdürme kararı aldı.
Kurtuluş meşalesi tüm yurda yayıldı
Samsun’da yakılan bağımsızlık ateşi daha sonra Amasya, Erzurum ve Sivas’ta gerçekleştirilen kongrelerle tüm Anadolu’ya yayıldı. Milli Mücadele, 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanıyla sonuçlandı.
