İzmir’de Egemenlik Evi’nin mülkiyetine ilişkin tartışmalar yeni bir tarihi belgeyle farklı bir boyut kazandı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay tarafından açıklanan 1887 tarihli resmi gazete ilanı, binanın dönemin belediyesi tarafından kendi arsası üzerine inşa edildiğini ortaya koyuyor.
Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün İzmir Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazlar üzerinde hak iddia etmesiyle başlayan süreçte, özellikle Egemenlik Evi, Meslek Fabrikası ve Gasilhane binaları tartışmanın merkezine yerleşti. Kurum tarafından söz konusu yapıların vakıf mülkiyetine ait olduğu yönündeki girişimler üzerine belediye hukuki mücadele başlatırken, tarihi belgeler de gündeme getirildi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yaptığı açıklamada bu yapıların Vakıflar tarafından inşa edilmediğini belirterek, kamulaştırma süreçlerinin tamamlandığını ve resmi belgelerle bunun kanıtlandığını söyledi.
Atatürk ve İnönü imzalı kararname de ortaya çıkmıştı
Tartışmaya ilişkin daha önce açıklanan belgeler arasında 1926 yılına ait bir kararname de bulunuyor. Bu belgede, Meslek Fabrikası’nın belediye mülkiyetine geçişini onaylayan ve altında Mustafa Kemal Atatürk ile İsmet İnönü’nün imzalarının yer aldığı resmi karar dikkat çekmişti.
Başkan Tugay, basın mensuplarına yaptığı değerlendirmede söz konusu yapıların yapım sürecinin ve mülkiyet durumunun arşiv belgeleriyle açıkça ortaya konulduğunu ifade ederek yeni belgelerin de bulunduğunu açıklamıştı.
1887 tarihli gazete ilanı mülkiyet tartışmasını aydınlatıyor
Ortaya çıkan yeni belge ise 19 Eylül 1303 (1 Ekim 1887) tarihli ve Hizmet Gazetesi’nde yayımlanan resmi ihale ilanı. İlanda, Hisar Camii civarında Ok Kalesi mevkisinde bulunan ve belediyeye ait arsa üzerine “Birinci Belediye Dairesi” binasının inşa edileceği açıkça belirtiliyor.
İlan metnine göre söz konusu bina için ilk ihalede talip çıkmadığı, bunun üzerine belediye meclisinin denetiminde inşaata başlandığı ve temeller yükseltildikten sonra yapının tamamlanması için yeniden ihale ilanına çıkıldığı ifade ediliyor.
Bu ifadeler, Egemenlik Evi’nin inşa edildiği arazinin belediye tasarrufunda olduğunu ve yapım sürecinin doğrudan belediye tarafından yürütüldüğünü gösteren önemli bir tarihi kayıt olarak değerlendiriliyor.
“Tarihsel bir kanıt” olarak değerlendiriliyor
Uzmanlara göre 1887 tarihli resmi ihale ilanı, Egemenlik Evi’nin mülkiyeti konusunda tartışmaları aydınlatabilecek güçlü bir tarihsel belge niteliği taşıyor. Söz konusu ilan, yapının belediyeye ait arsa üzerine inşa edildiğini ortaya koyarken, mülkiyet tartışmasında önemli bir referans olarak değerlendiriliyor.
Belediye yönetimi ise hukuki sürecin devam ettiğini ve arşiv belgelerinin mahkemeye sunulacağını belirtiyor.