İrfan Önal, Kıyı Ege Belediyeler Birliği tarafından İzmir’de düzenlenen “İzmir’de afet” söyleşisinde konuştu. Bayraklı’nın bir afet kenti olduğunu vurgulayan Önal, 30 Ekim 2020’de yaşanan depremde ilçede büyük yıkım meydana geldiğini hatırlatarak dönüşüm sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Bayraklı en büyük yıkımı yaşadı”
Göreve başladıklarında sel baskınında iki yurttaşı kaybettiklerini ve büyük bir yangın yaşandığını belirten Önal, afetlere karşı koordinasyonun önemine dikkat çekti. 30 Ekim depreminde 7 ayrı bölgede yıkım yaşandığını ve 117 kişinin hayatını kaybettiğini ifade eden Önal, hükümet tarafından yapılan konutların ardından yüzlerce bina için çözüm arayışına girdiklerini söyledi.
İmar artışı ve dönüşüm süreci
Büyükşehir belediyesinin katkılarıyla ada bazında yüzde 30, parsel bazında yüzde 20 inşaat artışı sağlandığını belirten Önal, bu düzenlemenin inşaat maliyetinin yüzde 40 ila yüzde 60’ını karşıladığını aktardı. Bakanlık tarafından 7 ayrı bölgede yıkılan binaların yerine yenilerinin yapıldığını dile getiren Önal, buna karşın dönüşmesi gereken binin üzerinde bina bulunduğunu kaydetti.
Riskli olabileceği öngörülen binin üzerinde yapıyı bildirdiklerini belirten Önal, “İnsanlar dönüşüme girmek istemiyor. Yapılarının depreme dayanıksız olduğunu biliyorlar ama evlerinin yıkılmaması için test yaptırmıyor, yaptırmak isteyeni dava ediyor. İnsanlar kendilerine mezar olacak yapılarda yaşamaya mecbur kalmış” dedi.
“6306 kapsamında 1500 başvuru var”
6306 sayılı yasa kapsamında ilçede bin 500 yapının başvurduğunu açıklayan Önal, 6 yılda dönüşen bina sayısının 300 olduğunu, bunların yarısının ise hâlâ inşaat aşamasında bulunduğunu ifade etti. Yüksek enflasyon koşullarında vatandaşların evlerini dönüştürmekte zorlandığını söyleyen Önal, afet konularının siyasete malzeme edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Finansman sorunu ve yüksek maliyet
Belediyelerin planlama ve uygulamada yetkili olduğunu ancak finansman konusunda ciddi sıkıntılar yaşandığını dile getiren Önal, Dünya Bankası kredisinin 100 binaya bile yetmediğini söyledi. Bir dairenin dönüşümü için en az 4 milyon lira gerektiğini, geri ödemenin ise aylık 90 bin lirayı geçtiğini belirten Önal, bu koşullarda dar gelirli vatandaşların dönüşüme erişemediğini ifade etti.
“Yerel ve merkezi yönetim birlikte hareket etmeli”
Toplumun büyük bir kesiminin depreme dayanıksız yapılarda yaşadığını vurgulayan Önal, kentlerin afete dirençli hale getirilmesi için yerel yönetimler ile merkezi hükümetin birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi. Afetlerin günlük siyasetin konusu yapılmaması gerektiğini belirten Önal, çözümün ortak akıl ve güçlü finansman modelleriyle mümkün olacağını ifade etti.