İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyet raporları, nisan ayı olağan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul edildi. Yaklaşık 6 saat süren oturumda siyasi tartışmalar ve protestolar yaşanırken, Başkan Cemil Tugay merkezi bütçe payı ve TOKİ satışı üzerinden sert mesajlar verdi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin nisan ayı olağan meclis toplantısının üçüncü birleşimi, Başkan Dr. Cemil Tugay yönetiminde gerçekleştirildi. Oturumda İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ve ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyet raporları görüşüldü. Yaklaşık 6 saat süren toplantının ardından her iki rapor da oy çokluğu ile kabul edildi.
Meclis oturumunda siyasi partilerin meclis üyeleri raporlar üzerine değerlendirmelerde bulunurken, tartışmalar zaman zaman gerginliğe dönüştü.
Mecliste protesto ve kısa süreli arbede yaşandı
Oturum sırasında AK Partili meclis üyelerinin Başkan Tugay’a yönelik ithamları ve suçlamalarının ardından mecliste kısa süreli arbede yaşandı. Başkan Tugay’ın eleştirilere yanıt vermek üzere kürsüye gelmesinin ardından AK Parti grubu meclis salonunu terk etti.
Tugay, yaşananların yeni olmadığını ifade ederek bazı meclis üyelerinin kullandığı dili sert şekilde eleştirdi.
Tugay: “Bizim muhatabımız İzmir halkıdır”
Mecliste yaşanan tartışmalara ilişkin konuşan Başkan Tugay, bazı meclis üyelerinin kabul edilemez ifadeler kullandığını belirterek şu sözleri kaydetti:
“Maalesef bazı AK Partili meclis üyeleri insanların kabul edemeyeceği kötü sözler ederek, insanların adeta onuruyla oynayacak ifadeler kullanarak işi tahammül edilemeyecek noktaya getiriyorlar. Ancak bizim muhatabımız İzmir halkıdır.”
Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi açıklaması: “Aile hassas durumda”
Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nde yaşamını yitiren personel üzerinden yapılan eleştirilere yanıt veren Tugay, konunun hem adli hem idari soruşturma altında olduğunu vurguladı. Ailenin hassas bir süreçten geçtiğini ifade eden Tugay, kamuoyunda yalan bilgiler dolaştırıldığını söyledi.
Tugay, vinç ücretine ilişkin iddialar üzerinden yapılan tartışmalarda aile duygularının istismar edildiğini savunarak, kendisinin yanlış şekilde hedef gösterildiğini belirtti.
“İzmir paspas edilecek bir şehir değil”
Başkan Tugay, İzmir’e yönelik eleştirilerin haksız olduğunu ifade ederek kentin geniş bir alana yayıldığını ve hizmet yükünün büyüklüğünü hatırlattı. Tugay, aşırı yağışlar nedeniyle yaşanan afetlere rağmen belediyenin sahada olduğunu belirterek, altyapı sorunlarının yalnız İzmir’e özgü olmadığını dile getirdi.
Tugay, “İzmir halkının iradesine kimse bu kadar saygısızlık yapamaz” sözleriyle tepkisini ortaya koydu.
“Kur farkından oluşan yük 7 milyar 800 milyon lira”
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kesintiler ve artan ekonomik yük altında çalıştığını belirten Tugay, yurt dışından kredi alınamadığını ifade etti. Geçmiş dönemde alınan krediler nedeniyle oluşan kur farkına dikkat çeken Tugay, geçen yıl ortaya çıkan kur farkı yükünün 7 milyar 800 milyon liraya ulaştığını söyledi.
Başkan Tugay, belediyelerin halka hizmet eden kurumlar olduğunu vurgulayarak, kaynak kesintileri ve kredi onaylarının gecikmesini eleştirdi.
“İzmir yatırımda 77’nci sırada”
Tugay, İzmir’den toplanan vergilerin yalnızca yüzde 3,45’inin yatırım olarak geri döndüğünü söyledi. Türkiye’de vergiyle yatırım oranı açısından İzmir’in 77’nci sırada yer aldığını ifade eden Tugay, bunun kabul edilemez olduğunu belirtti.
Seçim döneminde vaat edilen çevreyolu gibi yatırımları da hatırlatan Tugay, merkezi hükümetin İzmir’e yaklaşımını eleştirdi.
“Devlet kurumları ne zaman sorumluluk alacak?”
Başkan Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin afet ve kriz anlarında sahada olduğunu belirterek, bazı devlet kurumlarının sorumluluklarını yerine getirmediğini savundu. DSİ’nin sorumluluğundaki Kınık’taki köprü örneğini veren Tugay, belediyenin birçok noktada sorumluluk üstlenmek zorunda kaldığını dile getirdi.
Körfez temizliği konusunda da sorumluluğun belediyede olmamasına rağmen çalışmaların sürdürüldüğünü belirten Tugay, “Biz bu devletin her kurumuna yardımcı olmak için her yere koşturuyoruz” dedi.
ESHOT için aylık 1 milyar lira sübvansiyon
ESHOT faaliyet raporuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tugay, belediyenin ulaşım için aylık 1 milyar lira sübvansiyon sağladığını açıkladı. 90 dakika uygulamasıyla yaklaşık 2 milyar liranın vatandaşın cebinde kaldığını belirten Tugay, İzmir’in ulaşımda en ucuz hizmeti veren şehir olduğunu söyledi.
Tugay ayrıca, otobüslerin yakıtından ÖTV alınmaması gerektiğini savundu.
TOKİ satışı tepkisi: “Bu ihalede şeytanlık var”
Mecliste en çok dikkat çeken başlıklardan biri TOKİ’nin Karşıyaka’da belediye hizmet alanını satışa çıkarması oldu. Tugay, ihalenin şartnamesinin yalnızca belirli bir kişiye avantaj sağlayacak şekilde düzenlendiğini iddia etti.
İhaleye belediyenin katılmak istediğini ancak hisse şartı nedeniyle ihaleye giremediğini belirten Tugay, alanın metrekaresi 45 bin liradan yalnızca bir kişi tarafından satın alınabildiğini söyledi. Tugay, bu sürece karşı dava açacaklarını ifade ederek şu sözleri kullandı:
“Biz bu halkın bir parçasıyız. Bu halkın hakkını aramak için geldik. Biz bu şehrin başını öne eğdirmeyeceğiz.”
Büyükşehir bütçesi 77,8 milyar TL olarak gerçekleşti
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı çalışma döneminde toplam bütçesinin 77,8 milyar TL olduğu belirtildi. Bu bütçenin 16,2 milyar lirasının yatırımlara ayrıldığı kaydedildi. Çalışma döneminde 5 stratejik alanda 161 faaliyet ve 245 performans hedefinin yürütüldüğü aktarıldı.
Bütçenin yüzde 36’sına denk gelen 17,2 milyar liralık payın ise Buca Metrosu, Buca Onat Tüneli, yol yapım ve asfalt çalışmalarına ayrıldığı bildirildi.
ESHOT’ta hat sayısı 448’e ulaştı
ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılında hizmet ağını genişlettiği belirtilirken, yıl boyunca 28 yeni hat açıldığı, 179 hattın güzergâhının güncellendiği ve 581 yeni durağın hizmete alındığı ifade edildi. Toplam hat sayısı 448’e, hizmet alanı ise bin 311 kilometrekareye ulaştı.
ESHOT’un 1731 otobüs ve 12 bini aşkın durakla yüzde 45 biniş payıyla liderliğini sürdürdüğü, İZTAŞIT dahil edildiğinde bu oranın yüzde 51’e yükseldiği kaydedildi.
90 Dakika sistemiyle 87 milyon aktarma
Faaliyet raporunda yer alan bilgilere göre, 90 Dakika Ücretsiz Aktarma Sistemi ile 87 milyon aktarma gerçekleştirildi. Bu uygulamayla yaklaşık 2 milyar liranın İzmirlinin cebinde kaldığı belirtildi.
Bir binişin maliyetinin 61,73 liraya yükseldiği, yolcudan elde edilen ortalama gelirin ise 11,27 lirada kaldığı ifade edildi. Aradaki farkın büyük bölümünün belediye tarafından karşılandığı ve ESHOT’a sağlanan toplam desteğin 12,7 milyar liraya ulaştığı bildirildi.
Elektrikli otobüs projesi için onay bekleniyor
ESHOT’un faaliyet raporunda, 80 milyon Euro finansman desteği öngörülen ve 400 otobüsü kapsayan Dinamik Şarjlı Elektrikli Otobüs Projesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı onayının beklendiği bilgisi yer aldı.
Kadın şoför sayısının ise “Eşitliğe Sür” projesi kapsamında 290’a ulaştığı ve kadın sürücü oranının yüzde 11’e çıktığı belirtildi.