Ege Bölgesi Sanayi Odası’nın (EBSO) geleneksel hale gelen “Üretimden Satışlara Göre 100 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. EBSO Çok Amaçlı Toplantı Salonu’nda düzenlenen basın toplantısında konuşan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, sanayide yavaşlama sinyallerinin giderek güçlendiğine dikkat çekti.
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), geleneksel hale gelen “Üretimden Satışlara Göre 100 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının sonuçlarını düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. EBSO Çok Amaçlı Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen toplantıda konuşan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, İzmir’in 52 farklı sektörde üretim yapan güçlü bir sanayi kenti olduğunu ancak son verilerin sanayide yavaşlama eğilimini ortaya koyduğunu söyledi.
Sanayide yavaşlama verilerle ortaya çıktı
Açıklanan verilere göre kapasite kullanım oranı 2023 yılında yüzde 76,3 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 74,3’e geriledi. Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise 49,8’den 47,3 seviyesine düştü.
İmalat sanayinin gayrisafi yatırım harcamaları içerisindeki payı yüzde 16,6’dan yüzde 15,9’a inerken, Ar-Ge harcamalarının net satışlar içindeki payı yüzde 1,31’den yüzde 1,33’e yükseldi. Ar-Ge harcamalarının yüzde 16’sının yabancı sermayeli şirketler tarafından gerçekleştirildiği belirtildi.
“Sanayici satış yapıyor ancak para kazanamıyor”
EBSO Başkanı Ender Yorgancılar, ilk 100 firmanın üretimden satışları ve net satışlarının cari bazda yaklaşık yüzde 24 arttığını ancak bu artışın yıllık enflasyonun altında kaldığını vurguladı.
Firmaların satış hacmini artırmasına rağmen reel anlamda küçüldüğünü ifade eden Yorgancılar, “Sanayici satış yapıyor ancak enflasyonun altında kaldığı için para kazanamıyor” dedi.
Sanayi kuruluşlarının mali yapısında da bozulma yaşandığını belirten Yorgancılar, kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payının yüzde 77’ye ulaştığını, borç-öz kaynak oranının ise yüzde 113 seviyesine çıkarak Avrupa ortalamasının neredeyse iki katına yükseldiğini söyledi.
İzmir ihracatta Türkiye ortalamasının gerisinde
İzmir’in dış ticaret performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yorgancılar, kentin ihracatının 17 milyar dolar, ithalatının ise yaklaşık 12 milyar dolar seviyesinde olduğunu kaydetti.
Ancak EBSO’nun ilk 100 firmasının ihracatında son iki yıldır düşüş eğilimi yaşandığını belirten Yorgancılar, Türkiye genelinde ihracat yüzde 4,4 artarken İzmir’deki artışın yalnızca yüzde 0,9 seviyesinde kaldığını ifade etti.
Yorgancılar, sanayicinin en önemli beklentisinin öngörülebilir bir ekonomik ortam olduğunu belirterek kur artışlarının en az enflasyon oranında gerçekleşmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve kamu kurumlarının KDV alacaklarını daha hızlı ödemesi gerektiğini dile getirdi.
Kâr eden ve ihracat yapan firma sayısı düştü
EBSO’nun 44’üncü kez açıkladığı listede ilk 100 firma arasına 9 yeni şirket girerken, 51 firmanın sıralaması yükseldi, 25 firmanın sıralaması geriledi ve 15 firma yerini korudu.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise kârlılık ve ihracat performansındaki düşüş oldu. Kâr açıklayan firma sayısı geçen yılki 82 seviyesinden 66’ya gerilerken, ihracat yapan firma sayısı 96’dan 90’a düştü. Yabancı sermayeli firma sayısı da 28’den 22’ye geriledi.
Ayrıca imalat sanayinin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı yüzde 15,9’a gerileyerek son yılların en düşük seviyesine indi.
“Yıllar önce uyardık, tedbir alınmadı”
Küresel ekonomide yaşanan gelişmelere dikkat çeken Yorgancılar, geçmiş yıllarda yaptığı uyarıların bugün gerçekleştiğini savundu.
“10-15 yıl önce üretimin Batı’dan Doğu’ya kaydığını söylemiştim. Yine yıllar önce Avrupa Birliği’nin Hindistan ile serbest ticaret anlaşması yapacağını ifade etmiştim. Bugün yaşadığımız birçok sorun o süreçlerin sonucudur. Peki biz o günden bugüne ne yaptık? Önümüzü görmek için hangi tedbirleri aldık?” diyerek eleştirilerde bulundu.
“Türkiye’nin bir değil, beş Petkim’e ihtiyacı var”
Türkiye’nin üretim yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yorgancılar, petrokimya ve demir-çelik sektörlerinde dışa bağımlılığın sürdüğünü söyledi.
“Biz en büyük demir çelik ihracatçısıyız diye övünüyoruz ama aynı zamanda en büyük hurda ithalatçılarından biriyiz. Hurdayı ithal edip işleyerek ihracat yapıyoruz” diyen Yorgancılar, Türkiye’nin üretim gücünü artırabilmesi için yeni petrokimya yatırımlarına ihtiyaç duyduğunu belirterek, “Türkiye’nin bir değil, dört-beş tane Petkim’e ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
“Sanayicinin tek isteği öngörülebilirlik”
Konuşmasının sonunda bölgesel çatışmaların ve ekonomik belirsizliklerin üretim üzerindeki etkilerine değinen Ender Yorgancılar, güven ortamının yeniden tesis edilmesi gerektiğini söyledi.
Sanayicinin beklentisinin çok net olduğunu vurgulayan Yorgancılar, “Sanayicinin tek isteği öngörülebilir istatistikler ve kurallar. Maç oynanırken kural değişikliği yapılıyor. Üretim ve yatırım için güven ortamının korunması gerekiyor” dedi.
İşte Ege Bölge sanayisinin 100 büyük firması:
- 1 STAR RAFİNERİ A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
- 2 TÜPRAŞ TÜRKİYE PETROL RAFİNERİLERİ A.Ş. İZMİR RAF. MÜD.
- 3 PETKİM PETROKİMYA HOLDİNG A.Ş.
- 4 İZMİR DEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş.
- 5 PHILIP MORRIS TÜTÜN MAMULLERİ SAN. VE TİC. A.Ş. TORBALI ŞUBESİ
- 6 JTI TÜTÜN ÜRÜNLERİ SANAYİ A.Ş.
- 7 ABALIOĞLU YAĞ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 8 ABALIOĞLU LEZİTA GIDA SANAYİ A.Ş. ENTEGRE TESİSİ ŞUBESİ
- 9 KARDEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
- 10 KOCAER ÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
- 11 TÜRK TUBORG BİRA VE MALT SANAYİ A.Ş.
- 12 BMC OTOMOTİV SAN. VE TİC. A.Ş. İZMİR PINARBAŞI ŞUBESİ
- 13 CMS JANT VE MAKİNA SANAYİ A.Ş.
- 14 PINAR SÜT MAMÜLLERİ SANAYİİ A.Ş.
- 15 MONDİ TURKEY OLUKLU MUKAVVA KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİ A.Ş.
- 16 POLİBAK PLASTİK FİLM SAN. VE TİC. A.Ş.
- 17 HİDROMEK HİDROLİK VE MEKANİK MAKİNA İMALAT SAN. VE TİC. A.Ş. ESBAŞ ŞB.
- 18 KÜÇÜKBAY YAĞ VE DETERJAN SANAYİ A.Ş.
- 19 HUGO BOSS TEKSTİL SANAYİ LTD. ŞTİ.
- 20 ÖZKAN DEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş.
- 21 -
- 22 CMS JANT SANAYİ A.Ş.
- 23 KANSAI ALTAN BOYA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 24 ÜNİTEKS TEKSTİL GIDA SAN. DIŞ TİC. A.Ş.
- 25 PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş.
- 26 CEVHER JANT SANAYİİ A.Ş.
- 27 SUN CHEMICAL MATBAA MÜREKKEPLERİ VE GEREÇLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 28 DYO BOYA FABRİKALARI SAN. VE TİC. A.Ş.
- 29 AKDENİZ CHEMSON KİMYA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 30 SUN TEKSTİL SAN. VE TİC. A.Ş.
- 31 ER YEM GIDA TARIM ÜRÜNLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 32 İZDEMİR ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş. ALİAĞA FABRİKA ŞUBESİ
- 33 ELTAŞ TRANSFORMATÖR SAN. VE TİC. A.Ş.
- 34 ÇİMENTAŞ İZMİR ÇİMENTO FABRİKASI T.A.Ş.
- 35 AGROMEY GIDA VE YEM SAN. TİC. A.Ş.
- 36 TUKAŞ GIDA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 37 ATEŞ ÇELİK İNŞAAT TAAH. PROJE MÜHENDİSLİK SAN. VE TİC. A.Ş.
- 38 SAINT GOBAIN WEBER YAPI KİMYASALLARI SAN. VE TİC. A.Ş.
- 39 BAK AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 40 BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 41 T.T.L. TÜTÜN SAN. VE DIŞ TİC. A.Ş. TORBALI ŞUBESİ
- 42 VERDE YAĞ BESİN MADDELERİ SAN. VE TİC. A.Ş. TORBALI ŞUBESİ
- 43 JOHNSON ELECTRIC OTOMOTİV ÜRÜNLERİ LTD. ŞTİ.
- 44 K.F.C. GIDA TEKSTİL SANAYİ İTH. İHR. YATIRIM A.Ş.
- 45 NORM SOMUN SAN. VE TİC. A.Ş.
- 46 AGROBEST GRUP TARIM İLAÇLARI TOHUMCULUK İMALAT İTH. İHR. SAN. VE TİC. A.Ş.
- 47 ÇİMBETON HAZIR BETON VE PREFABRİK YAPI ELEMANLARI SAN. VE TİC. A.Ş.
- 48 EGE ENDÜSTRİ VE TİCARET A.Ş.
- 49 KLİMASAN KLİMA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 50 CMS JANT VE MAKİNA SAN. VE TİC. A.Ş. GAZMİER ŞUBESİ
- 51 İZMİR FIRÇACILIK SAN. VE TİC. A.Ş.
- 52 ESEN PLASTİK SAN. VE TİC. A.Ş.
- 53 BATIÇİM BATI ANADOLU ÇİMENTO SANAYİİ A.Ş.
- 54 NORM CIVATA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 55 EGE PROFİL TİCARET VE SANAYİ A.Ş.
- 56 JTI TÜTÜN ÜRÜNLERİ PAZARLAMA A.Ş.
- 57 ROTOR RÜZGAR ENERJİSİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
- 58 LANDE ENDÜSTRİYEL METAL ÜRÜNLER SAN. VE TİC. A.Ş.
- 59 DİRİNLER MAKİNA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
- 60 EGE GÜBRE SANAYİİ A.Ş.
- 61 TERBAY MAKİNA ENDÜSTRİ VE TİCARET A.Ş.
- 62 KESKİNOĞLU İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş.
- 63 ESBAŞ EGE SERBEST BÖLGESİ KURUCU VE İŞLETİCİSİ A.Ş.
- 64 BTM BATUMLU TOPRAK MADDELERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 65 SEVİLEN ŞARAPÇILIK SAN. VE TİC. A.Ş.
- 66 SİRENA MARİNE DENİZCİLİK SAN. VE TİC. A.Ş.
- 67 AKG YALITIMLI HAFİF BETON MALZEMELERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 68 BALCIOĞLU GIDA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 69 BATI SÖKE ÇİMENTO SANAYİİ T.A.Ş.
- 70 YANLAR KOLONYALARI VE KOZMETİK SAN. TİC. A.Ş.
- 71 YÜKSEL TEZCAN GIDA SAN. VE TİC. A.Ş. KOYUNDERE ŞUBESİ
- 72 VANSAN MAKİNA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 73 ALKİM KAĞIT SAN. VE TİC. A.Ş.
- 74 MCC KORSİNİ AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 75 MCCORMICK KÜTAŞ GIDA SAN. DIŞ TİC. A.Ş.
- 76 UÇAK TEKSTİL TURİZM İTH. İHR. SAN. VE TİC. A.Ş.
- 77 KAREL TEL SANAYİ A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
- 78 PROLINE PVC PLASTİK A.Ş.
- 79 -
- 80 GROUPE ATLANTIC İZMİR RADYATÖR SİSTEMLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 81 BAREKS POLİETİLEN FİLM EKSTRÜZYON SAN. VE TİC. A.Ş.
- 82 SAFE SPICE GIDA STERİLİZASYON SAN. VE DIŞ TİC. A.Ş.
- 83 MAYTEKS ÖRME SAN. VE TİC. A.Ş.
- 84 GİMAS GİRGİN MAKİNA İMALAT MONTAJ VE MÜHENDİSLİK SAN. VE TİC. A.Ş.
- 85 KAPLAMİN AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 86 RENKLER MAKİNA VE YEDEK PARÇA SAN. VE TİC. A.Ş.
- 87 BEYMETAL ALÜMİNYUM SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
- 88 -
- 89 VOLKAN İTFAİYE ARAÇLARI SAN. VE TİC. A.Ş.
- 90 DİKKAN METAL ÜRÜNLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 91 MEDİTERA TIBBİ MALZEME SAN. VE TİC. A.Ş.
- 92 DÖNMEZ DEBRİYAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 93 KATMERCİLER ARAÇ ÜSTÜ EKİPMAN SAN. VE TİC. A.Ş.
- 94 GEMA ELEKTRO PLASTİK VE ELEKTRONİK SAN. DIŞ TİC. A.Ş.
- 95 -
- 96 KÜTAŞ TARIM ÜRÜNLERİ DIŞ TİC. VE SAN. A.Ş.
- 97 KASTAŞ SIZDIRMAZLIK TEKNOLOJİLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
- 98 ROTEKS TEKSTİL İHR. SAN. VE TİC. A.Ş.
- 99 ÜNLÜSOY ISITMA SİSTEMLERİ SAN. VE TİC. A.Ş. İZMİR TORBALI ŞUBESİ
- 100 BARAN AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
