Dünyanın yedi harikası arasında gösterilen ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen projeye yönelik beton, asfalt ve alışveriş merkezi yapılacağı iddiaları kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. CHP PM Üyesi ve İzmir Milletvekili Deniz Yücel, projeye ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu.
“6 Atatürk Stadı büyüklüğünde asfalt”
Deniz Yücel, proje kapsamında yaklaşık 44 bin metrekarelik alanın asfaltla kaplanacağının tahmin edildiğini belirtti. İzmir Atatürk Stadyumu’nun 7 bin 140 metrekare olduğunu hatırlatan Yücel, “Yaklaşık olarak 6 tane İzmir Atatürk Stadyumu kadar alana asfalt dökülecek olması durumun vahametini açıkça anlatıyor” dedi.
Projeye ilişkin ihalenin çok fahiş bedelle bir firmaya verildiğinin de iddialar arasında olduğunu söyleyen Yücel, “Tarihi eserlere darbe vuran, geçmişe ilişkin güzellikleri silmeyi amaçlayan, Anadolu’nun zenginliklerinden birini talan eden proje için ‘Geleceğe Miras’ denilmesi trajikomik bir durumdur” ifadelerini kullandı.
“Birinci derece sit alanında inşaat mümkün değil”
Proje kapsamında Efes Antik Kenti’nde Vedius Gymnasiumu’nun karşısında “karşılama kapısı” inşa çalışmalarına başlandığı, alana alışveriş birimleri ve otopark yapılmasının planlandığı belirtildi. Hafriyat çalışmalarının arkeolojik tabakalara zarar verdiği yönünde iddialar da gündeme geldi.
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre birinci derece arkeolojik sit alanlarında kazı, inşaat ve betonlaşmanın yasal olarak mümkün olmadığını vurgulayan Yücel, Selçuk Belediyesi’nin bu nedenle projeye ruhsat vermediğini söyledi. Buna rağmen ruhsatın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından res’en düzenlendiğini ve yerel yönetimin devre dışı bırakıldığını ifade etti.
“Geri döndürülemez bilimsel veri kaybı riski”
Efes’in büyük ölçüde kazısı tamamlanmamış, çok katmanlı bir arkeolojik alan olduğuna dikkat çeken Yücel, zemin müdahaleleri ve altyapı çalışmalarının henüz belgelenmemiş arkeolojik katmanlara zarar verme riski taşıdığını belirtti.
Bu müdahalelerin yalnızca fiziksel tahribata değil, geri döndürülemez bilimsel veri kaybına da yol açabileceğini dile getiren Yücel, planlanan araç güzergâhları ve zemin kaplamalarının kazı alanlarıyla çakışma ihtimali barındırdığını kaydetti.
Bakan Ersoy’a yöneltilen sorular
CHP’li Yücel, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verdiği önergede projenin hangi ihtiyaç doğrultusunda başlatıldığını, Selçuk Belediyesi’nin neden devre dışı bırakıldığını ve ruhsatın hukuki dayanağını sordu.
Yücel ayrıca ihalenin hangi usulle ve ne kadar bedelle yapıldığını, arkeolog ve tarihçilerden detaylı bir araştırma istenip istenmediğini, projenin Selçuk esnafına etkilerini ve Bakanlığın projede ısrarcı olup olmayacağını da gündeme taşıdı.
Efes Antik Kenti’nde yürütülen proje, tarihi mirasın korunması ile yatırım ve turizm politikaları arasındaki denge tartışmasını yeniden alevlendirdi.