İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin başlattığı ücretsiz bokaşi kompost seti uygulaması kısa sürede büyük ilgi gördü. Organik mutfak atıklarının kaynağında ayrıştırılarak toprağa kazandırılmasını amaçlayan projeye bir haftada yaklaşık 2 bin başvuru yapıldı.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın başlattığı uygulama kapsamında gönüllü haneler, HİM– Hemşehri İletişim Merkezi (ALO 153) üzerinden başvuru yapıyor. Bir haftada yaklaşık 2 bin talep alınması, projeye gösterilen ilgiyi ortaya koydu.
Konak’ta Kültür ve Alsancak mahallelerinde başlayan uygulama, Karşıyaka’da Bostanlı ve Yalı mahalleleri ile Bornova’da Ergene, Erzene, EVKA 3 ve Kazım Dirik mahallelerinde devam etti. Eğitimlerin ardından kompost setleri vatandaşlara teslim edildi.
Organik atıklar toprağa kazandırılıyor
Proje kapsamında evsel organik atıklar, özel kovalar içinde az oksijenli ortamda yararlı mikroorganizmalarla fermente edilerek komposta dönüştürülüyor. Böylece organik atıkların çöp sahalarına gitmesi engelleniyor, sera gazı salımı azaltılıyor ve toprağın zenginleştirilmesi hedefleniyor.
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü’nde görevli ziraat yüksek mühendisi Tahsin Alp Aras, müdürlüğün Başkan Tugay’ın talimatıyla kurulduğunu belirterek, ilk haftada yaklaşık 2 bine yakın talep alındığını ve vatandaşların olağanüstü ilgi gösterdiğini ifade etti.
“Hemşehrilerimizle ortak bir yola çıkıyoruz”
Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü’nde görevli ziraat yüksek mühendisi Ferdan Çiftçi ise projenin küresel iklim değişikliği ve su krizi koşullarında toprak verimliliğini artırmayı amaçladığını vurguladı. Çiftçi, 10 bin kova ile yola çıktıklarını ve projenin büyüyerek devam edeceğini belirtti.
Eğitimlerin ardından kompost setlerini alan yurttaşlar uygulamadan memnun olduklarını dile getirdi. Sibel Bengisu, projenin önemli bir adım olduğunu belirterek emeği geçenlere teşekkür etti.
Erkin Özer, uygulamanın farkındalık yarattığını ifade ederken, Füsun Taşyılmaz da toprakların beslenmesi ve sağlıklı nesiller için projenin gerekli olduğunu söyledi.
Kokusuz ve pratik bir yöntem
Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi kompostu; meyve ve sebze atıkları, yemek artıkları ile çay ve kahve posasının kapalı kovalar içinde fermente edilmesini sağlayan bir yöntem olarak uygulanıyor. Oksijenin sınırlı olduğu ortamda gerçekleşen fermantasyon süreci sayesinde koku, sinek ve haşere oluşmadan organik atıklar değerlendiriliyor.
Elde edilen fermente ürün, toprak düzenleyici olarak kullanılabiliyor. Fermantasyon sırasında oluşan bokaşi sıvısı ise seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak değerlendiriliyor.
Vatandaşların ürettiği kompostlar, İzmir Büyükşehir Belediyesi ekipleri tarafından toplanacak. Elde edilen ürünler park, bahçe ve tarımsal alanlarda toprak iyileştirici olarak kullanılacak. İzmirliler isterlerse evde ürettikleri kompostu kendi bahçelerinde ya da uygun alanlarda değerlendirebilecek.
Bokaşi kompost seti nasıl kullanılıyor?
Sette iki kova bulunuyor. Musluk ve süzgeç yerleştirildikten sonra mukavva veya baskısız karton ekleniyor ve seyreltilmiş konsantre ile ıslatılıyor. Atıklar küçük parçalara ayrılarak günde tek seferde ekleniyor, talaş ve seyreltilmiş konsantre ile sıkıştırılarak fermantasyon süreci başlatılıyor.
Klorsuz su kullanılması, kapağın sıkıca kapatılması ve kovaların güneş almayan bir yerde tutulması gerekiyor. Fermantasyon sonucunda oluşan bokaşi alt suyu belirli aralıklarla alınarak seyreltiliyor ve bitkilere veriliyor. En az 15 gün fermente edilen posa ise bahçe veya saksıda yaklaşık 30 santimetre derinliğe gömülerek toprağın beslenmesi sağlanıyor.
