Ege Üniversitesi’nde düzenlenen panelde Türkiye’nin güneyindeki güncel gelişmeler ve Suriye Türkmenlerinin geleceği kapsamlı şekilde değerlendirildi. Akademisyenler ve öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte, bölgenin tarihi, siyasi ve demografik yapısı farklı yönleriyle ele alındı.
Ege Üniversitesi Kültür Sanat Evi’nde, Türk Dünyası Akademik Araştırmalar Topluluğu tarafından “Türkiye'nin güneyinde güncel gelişmeler, güney serhatlerimizin geleceği ve Türk dünyasında Suriye Türklerinin durumu ve önemi” başlıklı panel düzenlendi.
Panele Birgivi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hanefi Palabıyık ve EÜ Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü öğretim üyesi Prof. Dr. Abdullah Temizkan da katıldı. Panelde konuşmacı olarak Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Akif Okur ile Suriyeli Türkmen Dernekler Federasyonu Başkanı ve Halep Milletvekili Dr. Tarık Sülo Cevizci yer aldı. Oturum başkanlığını ise Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Atıf Akgün üstlendi.
“Türkmenler kurucu unsur olarak tanınmalı”
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Birgivi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hanefi Palabıyık, Suriye’deki yeni yapılanma sürecinde Türkmenlerin konumunun önemine dikkat çekti.
Prof. Dr. Palabıyık, Suriye’de kurulacak yeni devlet yapılanmasında Türkmenlerin kurucu unsur olarak tanınması gerektiğini belirterek, siyasi ve kültürel hakların güvence altına alınmasının hem kimliklerini korumak hem de siyasi temsilde yer bulmaları açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Türkmen bölgelerinde güvenlik ve kalkınma vurgusu
Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde güvenliğin sağlanmasının ve kalkınma projelerinin hızlandırılmasının kritik olduğunu belirten Palabıyık, Bayırbucak ve Halep gibi bölgelerde kalıcı geri dönüşlerin sağlanabilmesi için tarım, ticaret ve altyapı projelerine ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi.
Ayrıca anayasal haklar bakımından diğer gruplara tanınan hakların Türkmenlere de eşit şekilde verilmesinin zorunlu olduğunu dile getirdi.
Bölgedeki Türk varlığının tarihsel geçmişi
Konuşmasında bölgedeki Türk varlığının tarihsel kökenlerine değinen Prof. Dr. Mehmet Akif Okur, Suriye topraklarında Türk varlığının Malazgirt öncesine ve Selçuklu dönemine kadar uzandığını belirtti.
Okur, Selçuklular ve Eyyubiler döneminde bölgede önemli bir Türk nüfusunun bulunduğunu, 1516’dan itibaren Osmanlı döneminin ise bölgede yeni bir süreci başlattığını ifade etti. Türkmenlerin, hac yollarının kesiştiği kritik coğrafyada özel görevlerle iskân edildiğini söyledi.
Birinci Dünya Savaşı sonrası kimlik değişimleri
Birinci Dünya Savaşı sonrasında bölgedeki kimliklerin siyasallaştırıldığını ve harita mühendisliğinin devreye girdiğini belirten Okur, eski kimliklere yeni ve çatışmacı anlamlar yüklenerek bölgenin enerjisinin tüketilmeye çalışıldığını ifade etti.
“Suriye’de Türkmen varlığını güçlendirmek için çalışıyoruz”
Panelde konuşan Halep Milletvekili Dr. Tarık Sülo Cevizci ise Suriye’deki Türk nüfusuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Cevizci, bölgede yaklaşık 3,5 milyon Türk nüfusunun bulunduğunu tahmin ettiklerini söyledi.
Baas rejimi ve önceki yönetimlerin Türk varlığını silmeye yönelik politikaları nedeniyle net verilerin elde edilmesinin zor olduğunu ifade eden Cevizci, bu nüfusun yaklaşık 1,5 milyonunun Anadolu Türkçesi ile aynı dili konuştuğunu dile getirdi.
Suriye’de yeni bir dönemin başladığını belirten Cevizci, siyasi temsilde Türkmenlerin daha güçlü yer alması için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Parlamento seçimlerinde şu anda 5 Türkmen kökenli milletvekili bulunduğunu aktaran Cevizci, yeni atamalarla bu sayının 8’e çıkmasını umut ettiklerini ifade etti. Türkiye’nin yürüttüğü süreç çerçevesinde Suriye’deki Türkmen varlığını güçlendirmek için çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Panel, soru-cevap bölümünün ardından konuşmacılara teşekkür belgelerinin takdim edilmesiyle sona erdi.