İzmir Büyükşehir Belediyesi, son iki yılda atık yönetimi ve iklim yatırımlarında önemli adımlar atarak kent genelinde geniş kapsamlı bir dönüşüm süreci başlattı. “Dönüşüme Evde Başla” projesiyle bu değişim, vatandaşın günlük yaşamına doğrudan taşındı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, çevre odaklı yerel yönetim anlayışı doğrultusunda atık yönetimi ve iklim alanında kapsamlı projeleri hayata geçirdi. Döngüsel ekonomi ve sıfır atık ilkeleri doğrultusunda yürütülen çalışmalar kapsamında yeni atık yönetim tesisleri planlanırken, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve atıkların kaynağında ayrıştırılması hedeflendi.
Belediye, çevreye duyarlı teknolojilerin yaygınlaştırılmasıyla birlikte sürdürülebilir bir atık yönetim modeli oluşturmayı amaçladı.
“Dönüşüme Evde Başla” projesi hızla genişledi
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin ardından başlatılan “Dönüşüme Evde Başla” projesi, kısa sürede kent genelinde genişleyerek önemli bir katılım sürecine dönüştü.
Mart 2025’te başlatılan proje, başlangıçta 6 ilçe ve 8 mahallede uygulanırken, zamanla 8 ilçe ve 27 mahalleye yayıldı. Proje kapsamında hanelerden toplanan 2 bin 450 ton ambalaj atığı geri dönüşüme kazandırıldı. Reddedilen atık oranının ise yalnızca yüzde 0,97 olduğu belirtildi.
İZDOĞA koordinasyonunda ilçe bazlı yaygınlaştırma hedefi
İZDOĞA AŞ koordinasyonunda yürütülen projenin, Bornova ve Bayraklı başta olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor.
Artan kapasite ihtiyacına yanıt vermek amacıyla Menemen Seyrek’te ikinci bir tesis kurulmasının planlandığı bildirildi. Ayrıca aynı bölgede Atıktan Türetilmiş Yakıt Tesisi için çalışmaların sürdüğü kaydedildi.
Sanayi bölgelerinde ambalaj atıkları düzenli toplanıyor
Proje yalnızca konutlarla sınırlı kalmadı. Kısıkköy ESTİM ve Moda Tekstil Konfeksiyoncuları Sitesi gibi sanayi alanlarında da ambalaj atıklarının düzenli şekilde toplandığı ve ekonomiye kazandırıldığı ifade edildi.
Bu uygulamalarla hem geri dönüşüm süreçlerinin güçlendirilmesi hem de atık yönetiminde sürekliliğin sağlanması amaçlanıyor.
Atık yönetim altyapısı büyüyor, kapasite artışı planlanıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, döngüsel ekonomi ve sıfır atık hedefleri doğrultusunda kent genelindeki atık yönetim altyapısını genişletmeye devam ediyor. Bu kapsamda Bergama Entegre Atık Yönetim Tesisi’nde kapasite artışı planlanıyor.
Karşıyaka Yamanlar ve Bornova Naldöken bölgelerinde ise atık yakma ve enerji üretim tesislerine ilişkin fizibilite çalışmalarının sürdüğü belirtildi.
Düzensiz depolama alanlarında rehabilitasyon süreci sürüyor
Çeşme, Dikili, Foça ve Seferihisar ilçelerindeki düzensiz depolama alanlarının rehabilitasyonu için çalışmaların devam ettiği bildirildi.
Kent genelinde günlük ortalama 4 bin 710 ton evsel atık, transfer istasyonları aracılığıyla düzenli depolama tesislerine taşınıyor. Tıbbi atıkların ise sterilize edilerek güvenli şekilde bertaraf edildiği aktarıldı.
Atıklardan elektrik üretiliyor, enerji üretim kapasitesi yükseliyor
İzmir’de entegre katı atık tesislerinde yalnızca bertaraf değil, enerji üretimi de gerçekleştiriliyor. Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde yılda yüz binlerce ton atığın işlendiği, mekanik ayrıştırma ve biyogaz sistemleriyle aylık ortalama 2 bin 600 MWh elektrik üretimi yapıldığı ifade edildi. Tesiste ayrıca atıktan türetilmiş yakıt üretimi de sağlanıyor.
Bergama Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde enerji üretim kapasitesinin 9,89 MW seviyesine ulaştığı, bunun yaklaşık 80 bin hanenin elektrik ihtiyacına karşılık geldiği belirtildi.
Harmandalı Düzenli Atık Depolama Tesisi’ne atık alımının durdurulduğu, sahadaki rehabilitasyon çalışmaları kapsamında metan gazından enerji üretimi yapıldığı aktarıldı. Bu kapsamda aylık 12,62 MWh olmak üzere 2025 yılı içerisinde toplam 110.662 MWh elektrik üretimi sağlandığı bildirildi.
Su tüketimi yüzde 39 azaldı, güneş enerjisi üretimi arttı
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iklim ve sürdürülebilirlik hedefleri kapsamında su ve enerji verimliliği çalışmalarını da hızlandırdığı kaydedildi. Bu doğrultuda su tüketiminin yüzde 39 oranında azaltıldığı belirtildi.
Elektrik ve doğalgaz kullanımında tasarruf sağlanırken, tesislerde kurulu güneş enerjisi santralleriyle elektrik üretimi artırıldı. Belediyenin kurulu 21 güneş enerjisi santralinin 2025 yılında 2 milyon kWh’den fazla elektrik ürettiği ifade edildi.
Ayrıca yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı gibi uygulamaların yaygınlaştırıldığı bildirildi.
Avrupa Birliği destekli projelerle iklim uyum çalışmaları sürüyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Avrupa Birliği destekli projelerle iklim değişikliğine uyum çalışmalarını da sürdürdü. “Climate-Ready İzmir” projesi kapsamında kentteki risklerin analiz edildiği, “İzmir İklim için Yurttaş Meclisi” ile vatandaşların iklim politikalarına katılımının sağlandığı aktarıldı.
Belediye, atık yönetimi yatırımları ile toplumsal katılımı bir araya getirerek İzmir’de sürdürülebilir bir gelecek için örnek bir model oluşturmayı hedefliyor.
