Kiraz ilçesinden başlayan çalışmalar, ilk etapta 30 pilot mahallede yürütülecek. Elde edilecek veriler doğrultusunda uygulanabilir politika paketleri ve müdahale araçlarının hayata geçirilmesi planlanıyor.
Proje Kiraz’dan başladı
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay tarafından, kırsalın sosyal, kültürel, ekonomik, çevresel ve doğal dinamikleriyle kalkınması amacıyla kurulan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Çalışma Grubu, “Toprağın Genç Aklı” projesini Kiraz’da başlattı.
Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı öncülüğünde yürütülen proje kapsamında, kırsal yaşam koşullarının güçlendirilmesi, tarımsal üretimin sürdürülmesi ve genç nüfusun yerleşik hale getirilmesi hedefiyle saha çalışmaları gerçekleştirildi. Kiraz’ın İğdeli ve Karaburç mahallelerinde başlayan çalışmalarda ekipler; işletmelerden evlere, köy kahvehanelerinden üretim alanlarına kadar gençlerle birebir görüşmeler yaptı.
18–40 yaş arası genç nüfusun yaşam koşulları, sosyal ve ekonomik imkânları ile kırsalda kalabilmeleri için ihtiyaç duydukları destekler yerinde tespit edildi. Projenin Kiraz’ın ardından İzmir’in tüm kırsal mahallelerine yayılması planlanıyor.
“Gençlerimizi kırsalda nasıl tutabiliriz sorusuna yanıt arıyoruz”
Proje hakkında bilgi veren Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kırsal Alan Strateji Şube Müdürü Yeşim Karabörklü, ilk aşamada nüfus, doğal varlıklar ve sosyal yapıya ilişkin envanter çalışmalarını tamamladıklarını belirtti.
Karabörklü, “Mahallelerdeki gençlerle görüşmeleri yapacak uzman ekiplerimizi özellikle gençlerden oluşturduk. Tarım alanları, kooperatifçilik, örgütlenme düzeyi gibi bilgileri yerinden topladık. Amacımız, gençlerin göç etme nedenlerini doğru şekilde anlamak ve hangi koşullar iyileştirilirse kırsalda kalabileceklerini ortaya koymak” dedi.
“Gençlerin üretime katılma hedefleri var”
İzmir genelindeki 951 kırsal mahallede yürütülen envanter çalışmalarıyla kapsamlı veriler elde edildiğini ifade eden Karabörklü, Kiraz’ın İğdeli Mahallesi’nde gençlerin yerinde kalma potansiyelinin dikkat çekici olduğunu söyledi.
“Üstten dayatılan ya da masa başında hazırlanan projeler yerine, sahada yaşayan yurttaşların düşüncelerini ve beklentilerini anlamayı hedefliyoruz” diyen Karabörklü, gençlerin üretime katılma, kendilerini geliştirme ve geleceğe dair hedeflerinin bulunduğunu tespit ettiklerini vurguladı.
“Amacımız İzmir’in geleceğini değiştirmek”
18–40 yaş aralığındaki gençlerle yapılan görüşmelerde yalnızca bu yaş grubunun değil, kardeşleri ve çevredeki lise çağındaki gençlerin taleplerinin de dikkate alındığını belirten Karabörklü, “Kentimizin önümüzdeki 10 yılını şekillendirecek bir proje ortaya koymaya çalışıyoruz” dedi.
Projenin; teknolojinin tarıma entegrasyonu, ulaşım olanaklarının iyileştirilmesi, kır–kent ilişkisinin güçlendirilmesi ve iklim ile su krizine dayanıklı üretim modellerini hedeflediğini kaydetti.
“Buraya gelmeniz çok önemli”
İğdeli Mahallesi’nde yapılan anketlere katılan 18 yaşındaki Selin Usta, kırsalda sosyal alanların ve iş imkânlarının yetersizliğine dikkat çekti. Usta, “Köyümde kalmak isterim ancak çalışabileceğim bir yer ve sosyal güvencem yok. Kooperatifler ve iş imkânları olursa gençler burada kalır” dedi.
Belediyenin çalışmasını olumlu bulduğunu belirten Usta, “Eksiklerimiz fazla, sesimizi duyurmak zor. Buraya gelmeniz çok önemli” ifadelerini kullandı.
“Destek olursa gençler kendi işinin patronu olur”
İğdeli Mahallesi’nde çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşan Mesut Dalkıran ise gençlerin kırsalda kalabilmesi için üretimin desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Dalkıran, “Çiftçi ürettiğinin karşılığını alırsa gençler köyde kalır. Hayvancılığa ve üretime daha fazla destek verilirse gençler kendi işinin patronu olur” dedi.
30 pilot mahallede sürecek
Proje kapsamında pilot 30 mahallede anketler, odak grup çalışmaları ve değerlendirme toplantıları yapılacak. Sahadan elde edilen veriler analiz edilerek mahallelerin özgün yapısına uygun politika paketleri geliştirilecek.
Çok disiplinli iş birliği
“Toprağın Genç Aklı” projesi; Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda Tarımsal Hizmetler, Kadın ve Aile Hizmetleri, Sosyal Hizmetler, Muhtarlık İşleri, Strateji Geliştirme Daireleri ile İzmir Planlama Ajansı’nın (İZPA) iş birliğiyle yürütülüyor. Projenin danışmanlığını ise Prof. Dr. Yusuf Kurucu üstleniyor.