Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN), İzmir Ticaret Odası ev sahipliğinde düzenlenen bilgilendirme toplantısında iş dünyasına tanıtıldı. Yapay zeka destekli vergi denetimi modeli, riskli işlemleri anlık analiz ederek kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
KURGAN bilgilendirme toplantısı, İzmir Ticaret Odası’nda geniş bir katılımla düzenlendi. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, İzmir Defterdarı Ömer Alanlı ve İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Serdar Gökhan Arıkan açılış konuşmalarını gerçekleştirdi.
Toplantıya ayrıca İzmir Ticaret Odası Meclis Başkanı Selami Özpoyraz, meclis başkan yardımcıları Mehmet Tahir Özdemir ve Nevzat Artkıy ile çok sayıda üye katıldı.
“Kayıt dışılık oranı yüzde 30 seviyelerinde”
Vergi Denetim Kurulu’nun son iki yılda yoğun bir denetim sürecine girdiğini belirten Muhsin Atcı, kayıt dışılık oranının yaklaşık yüzde 30 seviyelerine ulaştığını söyledi. Sahte belge kullanımının yaklaşık 30 yıldır Türkiye’nin en büyük mali sorunlarından biri olduğuna dikkat çeken Atcı, beyana dayalı vergi sisteminin sağlıklı işlemesi için vergi ahlakının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Atcı, ceza odaklı anlayış yerine rehberlik edici ve gönüllü uyumu artırmayı hedefleyen “akıllı uyum” modeline geçilmesinin önemine işaret ederek, reaktif denetimden proaktif denetime geçişin başarı oranını artırdığını ifade etti.
Amaç vergi uyumunu kalıcı artırmak
KURGAN sistemiyle potansiyel riskli işlemlerin erken aşamada tespit edilmesinin ve mükelleflerin önceden uyarılarak sürece uyum sağlamalarının hedeflendiğini belirten Atcı, yapay zeka ve ileri veri analiz teknolojilerinin denetim süreçlerinde yoğun şekilde kullanıldığını dile getirdi.
Yeni yaklaşımın temel amacının vergi uyumunu kalıcı biçimde artırmak, kamu gelir kayıplarını azaltmak ve adil bir vergi sistemi oluşturmak olduğunu kaydetti.
“Öncelikli bir kamu politikası olmalı”
İzmir Defterdarı Ömer Alanlı ise kayıt dışı ekonomi ve sahte belge düzenlenmesiyle mücadelenin öncelikli bir kamu politikası olarak ele alınması gerektiğini söyledi. Geçmişte mükellef inceleme süreçlerinin 5 yıla kadar uzayabildiğini ve bazı dosyaların zamanaşımına uğrayabildiğini hatırlatan Alanlı, yeni denetim yaklaşımıyla iz bırakmadan işlem yapılmasının önüne geçildiğini ifade etti.
Risk Analiz Merkezi tarafından belirlenen kriterler doğrultusunda riskli görülen mükelleflerin incelemeye sevk edildiğini belirten Alanlı, saha denetim elemanları ile merkezin uyum içinde çalışmasının sistem etkinliği açısından kritik olduğunu vurguladı. KURGAN sayesinde mükelleflerin olası riskler konusunda önceden uyarıldığını da sözlerine ekledi.
İş dünyası için öngörülebilirlik vurgusu
İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Serdar Gökhan Arıkan, teknolojiyi ve veriye dayalı dönüşümü desteklediklerini belirterek, KURGAN’ın yalnızca kamunun vergi uyumunu artıran bir araç olmadığını, özel sektör için de güçlü bir kurumsallaşma mekanizması sunduğunu söyledi.
Sanayiden ticarete, inşaattan turizme kadar tüm sektörlerin sistemden doğrudan etkileneceğini kaydeden Arıkan, KURGAN’ın en önemli katkılarından birinin öngörülebilirlik olduğunu ifade etti. Bu sayede şirketlerin mali süreçlerini daha şeffaf ve düzenli yürütebileceğini, denetim risklerini önceden görerek daha sağlıklı planlama yapabileceğini belirtti.
Açılış konuşmalarının ardından T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı Erhan Selim tarafından kapsamlı bir sunum gerçekleştirildi.
Sunumda KURGAN’ın teknik altyapısı, risk analiz mekanizması, uygulama aşamaları ve sahte belgeyle mücadele stratejisindeki yeri ayrıntılı biçimde paylaşıldı.
Kurgan sistemi nedir?
Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi, mali ve idari süreçleri önceden belirlenen kriterler doğrultusunda sürekli izleyen, olası riskleri erken aşamada tespit eden ve yönetime veri temelli karar desteği sunan bütüncül bir yapı olarak tanımlanıyor.
Sistem sayesinde süreçlerde şeffaflık ve hesap verebilirlik güçlendirilirken, kaynakların etkin kullanımı ve mevzuata uyumun güvence altına alınması hedefleniyor.